In-House bij... Reed Elsevier

Reed Elsevier (38.000 medewerkers en 2005 omzet van €7,5 miljard) is volgens sommige maatstaven de grootste uitgever ter wereld. De business is verdeeld over vier verregaand autonome divisies met vestigingen in tientallen landen: Elsevier (wetenschap), LexisNexis (legal, tax, regulatory and business information), Harcourt (onderwijs) en Reed Business (information and marketing solutions for business professionals and exhibitions).

Het concern heeft twee houdstermaatschappijen: Reed Elsevier NV gevestigd en genoteerd aan de beurs te Amsterdam en Reed Elsevier PLC gevestigd en genoteerd te Londen. Beide maatschappijen hebben ook nog een beursnotering op Wallstreet. De hoogste jurist van het concern is general counsel Steve Cowden die kantoor houdt in Londen. Drie divisie-overstijgende legal directors rapporteren aan Cowden: Anne Joseph (Groot-Brittannië en de 'dominions'), Henry Horbaczewski (VS) en Erik Ekker te Amsterdam (continentaal Europa). Ekker is tevens secretaris van Reed Elsevier NV, de Nederlandse houdstermaatschappij van de multinational.

Divisies
Zoals gezegd zijn de divisies autonoom en hebben ze elk hun eigen management en staf. LexisNexis en Elsevier hebben daarnaast een eigen general counsel die leiding geeft aan een eigen wereldwijd georganiseerde juridische afdeling. Bij Lexis Nexis werken wereldwijd meer dan 20 juristen (geen in Nederland) en bij Elsevier 12, onder wie de Nederlanders Jan Bij de Weg (verantwoordelijk voor Europa) en Florine Rosingh in Londen. Ook heeft Elsevier in Nederland een human resources juriste (Anouk Reitsma) en een vacature. Reed Business heeft geen wereldwijde juridische organisatie, maar wel een legal director in de VS en een afdeling van drie juristen in Nederland onder leiding van Peter Felix. Harcourt is vooral actief in Engeland en de VS en heeft daar ook juristen voor zich werken. In Nederland werkt Reed Elsevier voor LexisNexis en Harcourt met een multi-inzetbare freelance juriste (Tineke Boom). In Amsterdam werkt voor Reed Elsevier ook nog een fiscaal jurist.

Cottage-industrie
Erik Ekker: "De legal functie is grotendeels de verantwoordelijkheid van de divisies die ook onderdeel uitmaakt van hun budgettering. Slechts op grote lijnen worden de juristen vanuit corporate aangestuurd en ondersteund. Ik schat dat wij in het hele concern minder dan 50 mensen hebben werken in specifiek juridische functies. Dat heeft ermee te maken dat de uitgeverij in veel opzichten toch nog steeds een 'cottage-industrie' is waar veel contracten worden afgesloten, maar doorgaans niet van mega-omvang of complexiteit of met grote aansprakelijkheidsrisico's. Toch is dat wel aan het veranderen. Met name Elsevier en LexisNexis sluiten regelmatig contracten voor meer dan een miljoen euro aan waarde met universiteiten, bibliotheken, overheden, het bedrijfsleven en grote advocatenkantoren. Bovendien wordt de juridische problematiek op het gebied van de bescherming van intellectuele eigendom, risk management, mededingingsrecht en corporatie-governance ook steeds complexer. Het belang van de juridische functie krijgt dan ook meer aandacht."

Secretaris en Legal Director Continentaal Europa
Erik Ekker kwam in 1977 naar (toen nog) de Uitgeversmaatschappij Elsevier; aanvankelijk als uitgever in opleiding maar later dat jaar werd hij hoofd juridische zaken op het hoofdkantoor. Hij rapporteerde aan het financiële lid van de raad van bestuur en zat in de loop der jaren op de eerste rij bij de enorme ontwikkeling van Elsevier tot de multinational Reed Elsevier, waarvan de fusie met Reed International in 1993 het hoogtepunt was. Ekker houdt zich vooral bezig met het secretariaat van de holdingmaatschappijen, vennootschapsrecht, en het coördineren van de belangrijkste juridische aspecten van de concernactiviteiten in continentaal Europa. Ekker: "Dat betekent het onderhouden van contact met divisiejuristen, bezoeken aan lokaal management van de ondernemingen die geen eigen jurist(en) hebben en het onderhouden van relaties met externe juristen in de advocatuur. Daarnaast houd ik mij bezig met compliance, risk management en procedures. Tenslotte werk ik ook nog wel eens aan fusies en overnames en aan mededingingsrechtelijke kwesties." Waar is Ekker recent vooral mee bezig geweest? Ekker: "De nieuwe WMZ (wet melding zeggenschap) en gerelateerde disclosures, de nieuwe pensioenwet, ontwikkelingen op het gebied van de corporate governance, een onderzoek van de NMA bij een dochterbedrijf, juridische reorganisaties en enkele acquisities in Europa, zoals een joint-venture in Rusland. We zijn daar al actief met wetenschappelijke uitgaven en beurzen. Ook in China zijn we zeer actief, vooral met Elsevier, met onze B2B informatie voor het bedrijfsleven en met beurzen, maar de VS is nog steeds verreweg de belangrijkste markt voor het concern."

Procedures
In het Amerikaanse jaarverslag over 2005 (Form 20-F) maakt het concern drie procedures bekend. Het gaat in alle gevallen om zogenaamde putative class actions die betrekking hebben op (beweerdelijke) inbreuk op de privacy van individuen. Twee zaken hebben betrekking op ongeautoriseerde toegang tot de persoonsgegevens van individuen in de databanken van het risk management bedrijf van LexisNexis (met name Seisint). Risk management oplossingen op basis van informatie over personen en bedrijven uit openbare bronnen is in de VS een succesvolle groeisector voor Reed Elsevier. In het jaarverslag zegt Reed Elsevier dat 347.000 files van burgers illegaal werden geraadpleegd. Het concern zegt vertrouwen te hebben dat in geen van de genoemde gevallen sprake is van verwijtbaar handelen en tot daadwerkelijke procedures is het nog niet gekomen. Wel wordt extra aandacht besteed aan het voorkomen van dit soort risico's door investering in technische oplossingen en verbetering van procedures.

Preferred Suppliers
Het advocatenkantoor dat voornamelijk advies geeft aan Reed Elsevier is Freshfields. Een van de oprichters van Freshfields in Nederland, Steven Perrick, was zelfs enige tijd commissaris bij het concern. Als gevolg van interne conflictrichtlijnen van Freshfields legde hij deze functie neer, maar is als extern adviseur nog nauw bij de onderneming betrokken. Freshfields was ook een van de kantoren die betrokken was bij de fusie tussen Elsevier en Reed International in 1993. Freshfields is voor Reed Elsevier interessant vanwege de sterke hoogkwalitatieve internationale aanwezigheid, met kantoren in Engeland en in Nederland alsmede in tal van andere landen waar Reed Elsevier actief is zoals Frankrijk, Duitsland, Oost-Europa en Azië.

Eerste keus
Allen & Overy is door Freshfields naar het tweede plan gedrongen maar doet nog altijd werk, met name notarieel. Ekker: "Christiaan Stokkermans heeft veel voor ons gedaan. Ekker is erg te spreken over de inhoudelijke marketing en seminars van Allen & Overy en refereert in dat verband aan het vele werk dat zij deden bij gelegenheid van de introductie van de Code Tabaksblat." Op zijn bureau ligt een stapel boekjes van A&O met de titel: 'Legal Privilege in Nederland; Do's and Don'ts voor leidinggevenden'.
Voor IE/IT kwesties klopt de onderneming in Nederland vaak aan bij Kennedy van der Laan, vooral bij Alfred Meijboom. Ekker: "Ook een zaak rond aansprakelijkheid voor publicaties deed hij bijzonder goed." Dirk Visser van Klos Morel Vos en Schaap is de geprefereerde auteursrechtdeskundige. Voor arbeidsrecht is Eugenie Nunes van Boekel De Nerée eerste keus. Ook Leonard Verburg van Allen & Overy, met wie de onderneming al jarenlang samenwerkt, wordt wel bij belangrijke arbeidsrechtelijke kwesties ingeschakeld.

Datum bericht: 16 jan 2007
Laatst bijgewerkt: 17 mrt 2010