In-House bij... Hagemeyer

Hagemeyer is een grote onderneming (17.200 mensen in meer dan 25 landen) maar heeft slechts weinig mensen in juridische functies: welgeteld drie, waarvan er twee in het buitenland zitten (Nicole Kleinknecht in Duitsland en Ken Mullen in Engeland). De man bij wie alles wat juridisch is op tafel komt, is Hein Bijl (38). Op zijn kaartje staat 'company secretary' (hij is secretaris van zowel RvB als RvC) maar er had net zo goed 'corporate counsel' op kunnen staan.

Bijl begon als advocaat (hij liep zijn stage bij Derks StarBusmann in Arnhem) en kwam in 1996 als junior bedrijfsjurist naar Hagemeyer. Bijl: "Die functie was heel generalistisch en omvatte een breed scala aan juridische deelgebieden, zoals M&A, financieringen en commerciële contracten. Dat is eigenlijk zo gebleven, met dien verstande dat mijn focus nu veel meer een corporate focus is en dat ik nu veel meer verantwoordelijkheden heb." Als verklaring voor het geringe aantal juristen bij Hagemeyers dochtervennootschappen geeft Bijl dat 'onze business met uitzondering van onze Amerikaanse activiteiten (nog) niet heel juridisch gedreven is en werkt met mainstream contracten die geen specifieke juridische expertise eisen'. De dochters (rond de 35) opereren zeer zelfstandig en hebben (op twee na) geen eigen jurist in dienst. Hagemeyer belangrijkste activiteit is de distributie van elektrotechnische producten en materialen als lampen, kabels, stekkerdozen en schakelaars, veiligheidsproducten en andere maintenance-, repair en operations-producten. Bijl: "Ons kunstje is om precies de juiste producten op tijd bij installateurs in de constructie- en installatiemarkt te krijgen. Ook leveren we producten aan industriële afnemers overal ter wereld die ervoor zorgen dat hun fabrieken kunnen blijven draaien." Een kleiner onderdeel van Hagemeyer levert consumentenelektronica (in Nederland Panasonic en in Australië JVC), andere merkartikelen in Austalie en luxe-produkten (zoals Rolex-horlogers) in een aantal landen in Azië.

Diep dal
In 2003 ging Hagemeyer door een diep dal en zweefde op de rand van een faillissement. Bijl was vanaf de eerste dag intensief bij de crisis betrokken. Hoe werd hij met deze crisis geconfronteerd? Hoe gaat zoiets in zijn werk? Bijl: "De treasurer zei: we gaan een convenant breken uit een financieringscontract. Met banken is overeengekomen dat de schuld maximaal x-maal de winst mag zijn. Ga je daaroverheen, dan kan de geldkraan worden dichtgedraaid." Uiteindelijk, nadat een aantal opties waren onderzocht, werd een herfinanciering overeengekomen met meer dan 27 financiers. Onderdelen van de herfinanciering waren een claimemissie en de uitgifte van een achtergestelde converteerbare lening. Stibbe en Tom Budd (destijds partner bij het Amerikaanse Jones Day) waren vanaf het begin nauw bij deze operatie betrokken. Vanaf 2004 en de komst van de nieuwe CEO Rudi de Becker ging het crescendo met Hagemeyer, waardoor in 2005 de voorwaarden van het in 2003 overeengekomen financieringsarrangement konden worden verbeterd en het aantal financiers werd teruggebracht naar vier Nederlandse banken. Het onderhouden van de financieringsdocumentatie neemt nog altijd een groot deel van de tijd van Bijl in beslag. Daarnaast is Bijl recentelijk druk geweest met het introduceren van een aandelenplan voor het senior management, zeg maar de top-50. Het plan kent de vorm van een overeenkomst die ook moet voldoen aan buitenlandse (effecten)wet- en regelgeving. Een derde punt van aandacht dat op de midden-lange termijn belangrijker zal worden is M&A. Begin 2006 kocht Hagemeyer het resterende 50% belang in haar Poolse joint venture met General Electric en eind maart kondigde Hagemeyer de eerste overname aan na de crisis (een klein Zweeds verlichtingsbedrijf). De deal werd aangestuurd vanuit de Zweedse dochter.

Procedures
Bijl besteedt tevens een deel van zijn tijd aan het aansturen van advocaten in tegen Hagemeyer aangespannen procedures. Hagemeyer is verwikkeld in enkele grote claimzaken. De belangrijkste daarvan komt voort uit het faillissement van dochter Ceteco (2000) dat voor 65% in handen was van Hagemeyer. In 2003 startten de curatoren een zaak tegen onder andere Hagemeyer en drie ex-bestuurders van Hagemeyer die in de RvC van Ceteco zaten. Deze partijen worden (samen met de RvB en overige commissarissen van Ceteco en de externe accountant) hoofdelijk aansprakelijk gesteld voor het gehele boedeltekort. Hagemeyer wordt ondermeer verweten niet te hebben ingegrepen toen het bij Ceteco fout liep. Een zaak van geheel andere orde is de kartelzaak die concurrent CEF Holdings in 1991 startte bij de Europese Commissie. In 1999 kwam daar nog een zaak bij de Rotterdamse rechtbank overheen. In dat jaar had de EC aan twee deelnemers aan het kartel een boete opgelegd, maar de betreffende Hagemeyer-dochter ging vrijuit. Thans loopt de Nederlandse kartelzaak dus nog. Daarnaast lopen er nog grote procedures in België en Spanje. Bijl: "Deze procedures kosten best veel tijd, zeker ten tijde van conclusies en pleidooien." Hagemeyer heeft voor alle juridische kwesties die thans lopen een voorziening genomen van €44 mio.

Overige werkzaamheden
IE 'heeft Hagemeyer niet'. Bijl noemt het wel als zijn taak 'de RvB te adviseren op alle gebieden'. Grote, met name pan-Europese contracten met afnemers en toeleveranciers komen ook bij Bijl op het bureau. Incidenteel houdt hij zich bezig met arbeidsrecht en sinds kort beheert Bijl ook de complete verzekeringsportefeuille. Bijl: "Het aantrekkelijke hier is juist dat je zo generalistisch bezig kunt zijn. Er gebeurt steeds weer iets nieuws. Je werkt in grote zelfstandigheid samen met verschillende disciplines, met name fiscaal en treasury, en krijgt veel verantwoordelijkheid. Bovendien zijn de lijnen met de RvB erg kort, ook richting fiscaal en treasury. Daarnaast heb je wel de actie die hoort bij de status van beursgenoteerde onderneming." Met de collega-juristen in Duitsland en Engeland heeft Bijl regelmatig contact, vooral als er zaken vanuit holding-niveau moeten worden geïmplementeerd.

Preferred suppliers
Zoals reeds geconstateerd zit Stibbe bij Hagemeyer op de troon. Het kantoor was leading bij de financieringscrisis van 2003 (Fons Leijten, Egbert Vroom, Jaap Willeumier) en concentreerde zich op de equity-kant. De finacieringskant werd gecoördineerd door Tom Budd. Stibbe speelt ook eerste viool bij de high profile-procedures voor Hagemeyer (Fons Leijten, Gertjan Boekraad en Toni van Hees). In de CEF-kartelzaak speelt ook Freshfields een belangrijke rol in de persoon van Onno Brouwer (ex-Stibbe) en Kees Schillemans. Voor arbeidsrecht wordt DLA Piper (Marnix Holzer) vaak ingeschakeld en Loyens & Loeff (Ruud van Bork) heeft het notariaat (corporate housekeeping) in handen. In het buitenland wordt met verschillende advocatenkantoren zaken gedaan.

Datum bericht: 27 jun 2006
Laatst bijgewerkt: 17 mrt 2010