Kan een kandidaat-notaris ook bedrijfsjurist worden?

Het afgelopen jaar heb ik heel veel kandidaat-notarissen gesproken. Een groot aantal van hen was door de crisis zijn of haar baan kwijtgeraakt, de rest wilde graag praten over een mogelijke overstap. Bij vrijwel ieder gesprek werd door de betreffende kandidaat gezegd dat hij of zij ook zeer open stond voor een bedrijfsjuridische functie. Veel kandidaat-notarissen vinden hun vak minder leuk door toegenomen ontevredenheid van (particuliere) cliënten, negatieve publiciteit in de media en vooral ook door het “gedoe” met offertes. Vooral kandidaat-notarissen van de kleinere kantoren zijn per dag vaak een aantal uur kwijt met het behandelen van aanvragen voor offertes. Kandidaat-notarissen zoeken daarom naar alternatieven voor het notariaat.

Op de vraag of een kandidaat-notaris ook kan overstappen naar het bedrijfsleven kan niet eenduidig worden geantwoord. Over het algemeen moet een goede bedrijfsjurist het opstellen van contracten zeer goed beheersen. De meeste kandidaat-notarissen zijn dit niet gewend en al helemaal niet op het gebied van bijvoorbeeld arbeidsrecht en huurrecht. Er zijn natuurlijk altijd uitzonderingen. Kandidaat-notarissen van grote (internationale) kantoren hebben vaak wel ervaring met het maken van contracten. Ook worden zij vaker voor korte tijd door hun werkgever gedetacheerd in het bedrijfsleven waardoor zij al enige bedrijfsjuridische ervaring hebben. Waar kandidaat-notarissen zijn gespecialiseerd in de boeken 1, 3 en 5 zijn de bedrijfsjuristen juist vaak meer thuis in de boeken 6 en 7 van het BW. Kan een kandidaat-notaris dan geen bedrijfsjurist worden? Bij de meeste bedrijfsjuridische vacatures wordt de voorkeur gegeven aan invulling door een bedrijfsjurist of een advocaat. Er zijn gelukkig wel uitzonderingen. Zo worden kandidaat-notarissen in het bedrijfsleven juist gevraagd voor de functies van Corporate Secretary of Legal Counsel bij een bank, trustonderneming, projectontwikkelaar of vastgoedbelegger. Misschien is het goed om even in te gaan op de inhoud van deze functies.

Voor de functie van Corporate Secretary dien je te beschikken over ruime ervaring met het vennootschapsrecht, corporate governance en het effectenrecht. Een Corporate Secretary houdt zich doorgaans bezig met het management van de vennootschapshuishouding. Hij is aanwezig bij de bestuursvergaderingen, notuleert en verzorgt de (interne en externe) besluitvorming en is een professionele gesprekspartner voor zowel de bestuurders/commissarissen als voor de rest van de organisatie.
Bij een trustmaatschappij is de functieomschrijving van de jurist vaak “accountmanager”. De accountmanager houdt zich bezig met het opzetten en beheren van vennootschapsstructuren in samenwerking met notarissen en fiscalisten en het zorgdragen voor een correcte uitvoering van wettelijke regels, financiële regelgeving en statutaire bepalingen van de vennootschappen van cliënten.
Als Legal Counsel bij een ontwikkelaar word je al in een zeer vroeg stadium bij projecten betrokken en daardoor ben je in staat de projecten mede richting te geven en de juridische basis daarvan mede te bepalen. Je behandelt zaken als het opstellen van overeenkomsten en akten m.b.t. koop, verkoop, levering en splitsing van onroerend goed, samenwerkingsovereenkomsten met gemeentes, projectontwikkelaars en aannemers, huurovereenkomsten en het oprichten en ontmantelen van projectvennootschappen.
Bij een belegger bestaan de werkzaamheden van de Legal Counsel vaak uit het ontwikkelen van bijzondere financierings- en zekerheidsconstructies. Dit betekent o.a. het opstellen en beoordelen van financieringsdocumentatie, het ontwikkelen van zekerheidsconstructies, onderkennen van fiscale vraagstukken en het beoordelen van grensoverschrijdende gevolgen. Er wordt nauw samengewerkt met investment officers, fiscalisten en met externe adviseurs in andere jurisdicties.
Bij banken kan de kandidaat-notaris als Legal Counsel werkzaam zijn in alle hierboven omschreven functies en natuurlijk kunnen ook de Estate planners onder de kandidaat-notarissen bij banken terecht.

Een functie in het bedrijfsleven verschilt nogal van de functie van kandidaat-notaris. Als bedrijfsjurist zit je veel meer in het voortraject en ben je vaak meer “spin in het web”. Als Corporate Secretary of Legal Counsel bij een belegger of ontwikkelaar heb je geen externe cliënten. De akten laat je over aan het notariaat, wel zal je de concepten controleren. De kans op ondernemerschap is wel zo’n beetje verkeken bij een bedrijfsjuridische functie. Ten slotte ken ik heel wat ex kandidaat-notarissen die erg blij zijn dat ze het notariaat hebben verlaten en zich als een vis in het water voelen in een bedrijfsjuridische functie. Daarentegen spreek ik ook altijd nog ex- kandidaten die na korte tijd het vak beginnen te missen en graag weer terug willen.

Mocht je een overstap naar het bedrijfsleven overwegen, maar niet helemaal zeker zijn of je het notariaat voorgoed wilt verlaten, dan is het goed om te onthouden dat de waarnemingsbevoegdheid begint te verlopen als je een jaar niet voor een notaris hebt gewerkt.

16-02-2010
Ilona Tjon Poen Gie
Consultant
Voxius